Lối thoát nào cho nhà ống khi cháy, nổ ghé thăm?

Trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng, những căn nhà ống, nhà liên kế mọc lên san sát và trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình. Tuy nhiên, chính kiểu kiến trúc “một lối vào – một lối ra”, cùng thói quen cơi nới, hàn kín ban công bằng “chuồng cọp” để chống trộm lại vô tình biến tổ ấm thành một “chiếc bẫy” khi xảy ra cháy nổ.

Thực tế đã có nhiều vụ việc đau lòng gióng lên hồi chuông cảnh báo. Tháng 01/2026, tại Quận 8 (TP.HCM), một căn nhà ống kết hợp kinh doanh bị cháy do chập điện từ bảng quảng cáo che kín mặt tiền. Rất may, chủ nhà thoát nạn được nhờ còn một lối thoát phía sau ra hẻm nhỏ. Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy. Tháng 02/2026, tại Hà Đông (Hà Nội), một vụ cháy xảy ra tại tầng 2 của căn nhà ống có ban công bị hàn kín bằng lồng sắt. Lực lượng chức năng phải mất hơn 10 phút để cắt “chuồng cọp” mới có thể tiếp cận và đưa nạn nhân ra ngoài. Chỉ từng ấy thời gian thôi, cũng đủ khiến sự sống và cái chết trở nên mong manh.

Những vụ việc đó cho thấy một điều rất rõ: cháy không đáng sợ bằng việc không có đường thoát.

Để không rơi vào thế “độc đạo”, mỗi gia đình cần chủ động tạo thêm lối thoát nạn cho chính ngôi nhà của mình. Nếu đã lắp đặt lồng sắt ở ban công, cửa sổ, hãy cắt mở một “cửa thoát hiểm” với kích thước tối thiểu khoảng 0,6m x 0,6m – đủ để một người trưởng thành chui qua khi cần thiết. Cửa này nên sử dụng khóa mở nhanh, như khóa số, hoặc luôn để sẵn chìa khóa ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, kể cả trong điều kiện mất điện, thiếu ánh sáng. Bên cạnh đó, ban công và sân thượng không chỉ là nơi sinh hoạt, mà còn có thể trở thành “cầu nối sinh tồn” để thoát sang nhà liền kề khi xảy ra sự cố.

Song song với lối thoát, việc trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy tại chỗ cũng vô cùng quan trọng. Mỗi tầng trong nhà nên có ít nhất một bình chữa cháy (loại bột hoặc CO₂) để kịp thời xử lý đám cháy ngay từ ban đầu. Đặc biệt, mặt nạ lọc độc là vật dụng không thể xem nhẹ, bởi phần lớn nạn nhân trong các vụ cháy tử vong là do ngạt khói trước khi bị lửa tác động. Thực tế tại vụ cháy chung cư cũ ở TP. Thủ Đức vào tháng 03/2026 cho thấy, khi khói từ tầng hầm lan nhanh lên các tầng trên, những hộ gia đình có trang bị mặt nạ chống độc đã bình tĩnh thoát ra ngoài an toàn, trong khi nhiều người khác rơi vào hoảng loạn. Ngoài ra, đối với nhà cao tầng, thang dây hoặc dây hạ chậm cũng là giải pháp hữu hiệu khi cầu thang bộ bị khói lửa bao vây.

Trong tình huống cháy, mỗi giây đều quý giá. Hãy ghi nhớ quy tắc “vàng” 4-4-2 để bảo vệ bản thân và gia đình. “4 phút vàng” là khoảng thời gian ngắn ngủi để tự thoát nạn trước khi đám cháy bùng phát mạnh và vượt ngoài tầm kiểm soát. Khi phát hiện có khói, cần giữ bình tĩnh, hô hoán để mọi người cùng biết; nhanh chóng dùng khăn ướt che kín mũi, miệng; hạ thấp cơ thể, di chuyển sát sàn để tránh hít phải khói độc; đồng thời đóng cửa để hạn chế khói lan và tìm đường ra ban công, cửa sổ hoặc lối thoát an toàn. Và đừng quên hai số điện thoại quan trọng: 114 để gọi lực lượng chữa cháy, 115 để gọi cấp cứu.

Không ai mong muốn hỏa hoạn xảy ra, nhưng ai cũng có thể chủ động giảm thiểu rủi ro. Phòng cháy là trách nhiệm của mỗi người, còn kỹ năng thoát nạn là điều cần được chuẩn bị từ trước, không phải đến khi sự cố xảy ra mới nghĩ tới.

Ngay tối nay, hãy dành vài phút cùng gia đình kiểm tra lại các lối thoát trong nhà, vị trí đặt bình chữa cháy, và thử “diễn tập” một tình huống giả định. Bởi vì, trong những thời khắc nguy cấp, chính sự chuẩn bị hôm nay sẽ quyết định sự an toàn của ngày mai.